ЦЁМНЫ АНЁЛ. АПОВЕСЦЬ. РАЗДЗЕЛ 3-8


8.
Кірыл выйшаў з балкона і ўзяў трубку. Ён думаў, што гэта Ленка тэлефануе з Дзімкавай кватэры, аднак голас, які ён пачуў, належаў незнаёмай і, відаць, немаладой жанчыне:
– Скажыце, калі ласка, гэта кватэра Кіра Ціхага?
– Так, гэта ягоная кватэра, і Кір Ціхі вас слухае, – адказаў Кірыл, апускаючыся ў фатэль, ля якога на нізенькім століку стаяў тэлефон. – Добры дзень. З кім маю гонар размаўляць?
– Вас непакояць з педагагічнага інстытуту, – паведаміла жанчына сухім голасам, так і не павітаўшыся. – Я сакратарка дэканата філялягічнага факультэта Кацярына Віктараўна Трафімава.
– Вельмі прыемна. І чым жа я магу служыць філялягічнаму факультэту?
– Я чула, вы наш выпускнік. Гэта праўда?
Кірыл пачухаў патыліцу:
– Даўно гэта было, але, так, праўда.
– Рада, што не памыляюся, – працягвала акадэмічная сакратарка. – Справа ў тым, што ў рамках адукацыйнай праграмы «Дзесяць спраў у падтрымку перабудовы і галоснасці» наш факультэт арганізуе дыспут «Сучасная савецкая літаратура: павевы новага часу». Ці не маглі б вы узяць удзел у нашым мерапрыемстве?
– У якасці каго?
– Што значыць «у якасці каго»? Вы пісьменнік, прадстаўнік сучаснай літаратуры. Студэнтам цікава будзе з вамі сустрэцца і пагаварыць.
– Пра што? Пра сучасную літаратуру або пра перабудову?
– Хіба адно можна адарваць ад другога? Хіба вы не падтрымліваеце абнаўленчыя працэсы ў нашай дзяржаве?
– А калі не падтрымліваю, дык што, пасодзіце?
– Я вас не разумею.
– А чаму перабудове ў вас прысвечана толькі дзесяць спраў? Яна што, большага не заслугоўвае?
– Гэтая праграма распрацавана абласным метадычным цэнтрам, і мы яе дакладна выконваем, – не збянтэжылася сакратарка.
– Канечне, канечне, галоўнае – дакладна выканаць.
– І ўсё‑такі я вас не разумею, таварыш Ціхі: вы за або супраць?
– Перабудовы? Ды як вам сказаць?..
– Нашай прапановы, – прамовіла сакратарка металічна.
– А вы самі хацелі б, каб вашы студэнты сустрэліся са мною пасля ўсяго, што я вам нагаварыў?
– Гэта не мая справа. Мне даручылі вас запрасіць.
– А вы дакладна выконваеце?
– Так, я дакладна выконваю. І не ведаю, чаму вы з гэтага іранізуеце. Дык вы згодны ці не?
– Ды хіба ж можна не згадзіцца! Вядома, заўсёды ваш!
– У такім разе чакаем вас паслязаўтра а чацвертай гадзіне ў актавай зале інстытуту. Прашу не спазняцца.
– Форма адзення парадная?
– Канечне, – адказала сакратарка і палажыла трубку.
Кірыл таксама апусціў трубку на рычаг, накрыў твар далонямі, пацёр сабе шчокі і шумна ўздыхнуў. Ён сам не разумеў, што на яго найшло. Навошта яму было задзіраць гэтую сакратарку, цалкам пазбаўленую пачуцця гумару? Што ён хацеў давесці і каму? Няўжо ён і сапраўды ўпершыню пасаромеўся, што ён – пісьменнік? Раней вось не саромеўся, а сёння... Словы Ніцшэ ўсё яшчэ гучалі ў ягонай галаве, а ў душы пачаў непрыкметна ўзнімацца той самы, добра знаёмы яму сверб, з якога заўсёды выходзілі новыя вершы. Ён пастараўся ўспомніць, што ён наогул ведае пра Ніцшэ. Аказалася, што зусім няшмат, – толькі тое, што аднойчы чытаў у нейкім польскім часопісе, які выпадкова трапіў яму ў рукі. Дзе цяпер той часопіс, ён нават не памятаў. Далёкім туманістым рэхам усплыў у галаве Кірыла неспадзяваны ўспамін: як быццам нехта вельмі даўно, яшчэ ў гады ягонай маладосці, ужо гаварыў яму нейк раз: «Пастарайся не стаць прыдворным паэтам... у вершах нельга хлусіць... не можаш напісаць праўду, лепш нічога не пішы...» А ён пісаў. І столькі няпраўды напісаў за жыццё, столькі нікчэмнасцяў пахваліў, столькі разоў наступіў на горла ўласнаму сумленню, што «прыдворны паэт» стала цяпер адзіным імем, якога ён па‑сапраўднаму заслугоўваў. Прыдворны паэт – без маралі, без сумлення, але затое сыты, адзеты, багаты. Кірылу захацелася заплакаць. Ён устаў з фатэля, пайшоў у свой кабінет, сеў да стала, узяў паперу і ручку і пачаў пісаць. Ён пісаў па‑руску, што наогул рэдка рабіў. Але гэтым разам нібы нехта дыктаваў яму радок за радком менавіта на гэтай мове:

Эти дети растут, как ромашки в логу,
Куда ветер и тот не всегда залетает.
Они много слабей, чем цветы на лугу,
Потому что им солнца порой не хватает.

Но, в тени и глуши предаваясь мечтам,
Смотрят в звездную высь эти странные дети,
Смутно чувствуя: да, их отечество там,
А не в самой счастливой стране на планете.

Эти дети совсем не научены врать,
Хоть вокруг от вранья просто некуда деться,
И не знают, зачем им куда‑то вступать
И кого‑то хвалить за счастливое детство.

Ибо счастье для них – пробежать по росе
И сорвать на бегу спелый солнечный колос.
Да, конечно, поют они тише, чем все,
Зато каждый имеет свой собственный голос.

Нет им дела совсем до державных идей,
О которых вопят на трибунах кликуши.
Только кто защитит этих странных детей,
Чтоб никто не посмел испоганить их души?

Верш нібыта сам сабой выцек з сэрца і запёкся на паперы крывавымі слязьмі. Ужо даўно Кірыл не пісаў нічога падобнага. Адчуваючы сябе знясіленым, ён вывеў пад вершам подпіс: «Кірыл Цімафейчык». Падумаў хвіліну і дадаў: «Не Кір Ціхі, а Кірыл Цімафейчык!». І зразумеў, што ніколі і нікому не пакажа гэтага верша. Зрэшты, нават калі б яму і ўздумалася яго каму‑небудзь паказаць, ніводная газэта, ніводны часопіс не надрукаваў бы яго, нягледзячы на ўвесь Кірылаў літаратурны аўтарытэт. Іранізаваць з «самой счастливой страны на планете» ў Савецкім Саюзе не было дазволена нікому, нават жывому класіку.



Мне нравится:
0

Рубрика произведения: Проза ~ Фантастика
Количество рецензий: 0
Количество просмотров: 21
Опубликовано: 20.08.2018 в 19:55
© Copyright: Игнат Урсуляк
Просмотреть профиль автора






Есть вопросы?
Мы всегда рады помочь!Напишите нам, и мы свяжемся с Вами в ближайшее время!
1